Publikacje



Józef Olejniczak
Miłosz. Autobiografia. Cztery eseje.
Wydawnictwo IBL PAN. Warszawa 2013.

Monografia twórczości Czesława Miłosza, w której zasadniczym kluczem interpretacyjnym jest problem autobiografii, składająca się z czterech obszernych esejów (1. Miłosz. Autobiografia; 2. Mistrzowie?...; 3. Opowiedzieć Historię; 4. Być na miarą literatury) –stanowi próbę odczytania dzieła Miłosza przez pryzmat polskiego losu w XIX i XX wieku, losu ogólnego ukonkretnionego jednak w biografii pisarza. Do „miłoszologii" stosunek zaproponowanych interpretacji nie jest jednoznaczny, ma charakter dialektyczny. Z jednej strony autor wpisuje się w główny nurt badań nad twórczością autora Zniewolonego umysłu, poświadczając to w tekście monografii wieloma odwołaniami do najważniejszych pozycji krytycznych i naukowych, a z drugiej strony wprowadza nowe wątki, nierzadko polemiczne w stosunku do wcześniejszych prac, na przykład dotyczące stosunku Miłosza do romantyzmu i historii, „metafizyczności" czy nawet „religijności" tej poezji, a przede wszystkim (w rozdziale pt. Mistrzowie) do badawczego stereotypu mówiącego o niezmienności, niezależności i oryginalności światopoglądu Miłosza. Książka kierowana jest przede wszystkim do badaczy polskiej literatury XX wieku, ale eseistyczny tryb wywodu autora i podjęta w niej problematyka polskiego losu pozwala mieć nadzieję, że znajdzie czytelników także wśród szerszego kręgu intelektualistów i inteligentów.